ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
EĞİTİMDE BİLİMİN TARİHİ ANKETİ
  

Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının fenin tarihinin öğretimdeki rolü hakkındaki algılarını ve öğretmenlerin öğretimlerini fenin tarihi ile ilişkilendirerek yapma potansiyellerini belirlemektir.

Bu çalışma 3 bölümden oluşmaktadır;
1. bölüm öğretmenler,
2. bölüm öğretmen adayları,
3. bölüm her ikisi tarafından doldurulacaktır.
ESMA HACIEMİNOĞLU
ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
TEŞEKKÜRLER
  Bulunduğunuz il:   
  Bölüm-1: Bu bölümü sadece öğretmenler dolduracaktır.
1. Cinsiyetiniz:
  Erkek Kadın
2. Öğretmenlik yaptığınız okulun adı:
 
3. Öğretmenlik yaptığınız branşın adı:
  Fizik Kimya Biyoloji Fen Bilgisi Sınıf Öğretmenliği
4. Mesleki tecrübeniz (yıl):
 
5. Mezun olduğunuz:
 
Fakülte
Bölüm
6. Eğer Yüksek Lisans / Doktora yaptıysanız derece aldığınız alanın adı:
 
Yüksek Lisans
Doktora
7. Her hafta zamanımın yaklaşık ______ unda fen bilgisi öğretiyorum.
 

%5 den az
%5 ile %20 arası
%20 ile %40 arası
%40 ile %60 arası
%60 ile % 80 arası
%80 ile %100 arası
8. Öğrenim hayatınızda bilim tarihi ile ilgili aldığınız ders sayısını ve isimlerini yazınız.
  Hiç 1 tane 2 tane 3 tane ve daha fazla
Ders Adları

 

  Bölüm-2: Bu bölümü sadece öğretmen adayları dolduracaktır.
1. Cinsiyetiniz:
  Erkek Kadın
2. Mezun olacağınız okul fakülte ve bölüm adı:
 
Fakülte
Bölüm
3. Öğretmenlik yapacağınız branşın adı:
  Fen Bilgisi Sınıf Öğretmenliği
4. Genel Not Ortalamanız:
  1.00 - 1.50
1.51 - 2.50
2.51 - 3.00
3.01 - 3.50
3.51 - 4.00
5. Öğrenim hayatınızda aldığınız staj (öğretmenlik deneyimi) dersi sayısını belirtiniz.
  Hiç 1 tane 2 tane 3 tane ve daha fazla
6. Öğrenim hayatınızda aldığınız metot dersi sayısını belirtiniz.
  Hiç 1 tane 2 tane 3 tane ve daha fazla
7. Öğrenim hayatınızda bilim tarihi ile ilgili aldığınız ders sayısını ve isimlerini yazınız.
  Hiç 1 tane 2 tane 3 tane ve daha fazla
Ders Adları
8. Ailenizin ortalama aylık geliri:
  500 YTL'den az
500 - 1000 YTL arası
1000 - 1500 YTL arası
1500 - 2000 YTL arası
2000 - 2500 YTL arası
2500 YTL'den fazla
9. Anne ve babanızın eğitim seviyesi hangi düzeyi:
 
Anneniz Babanız
Okuma-Yazma Bilmiyor
İlkokul mezunu
Ortaokul mezunu
Lise mezunu
Üniversite mezunu
Yüksek Lisans
Doktora 		Okuma-Yazma Bilmiyor
İlkokul mezunu
Ortaokul mezunu
Lise mezunu
Üniversite mezunu
Yüksek Lisans
Doktora
10. Anne ve Babanızın iş durumu
 
Anneniz Çalışıyor Çalışmıyor
Babanız Çalışıyor Çalışmıyor
   
   
  Bölüm-3: Bu bölümü hem öğretmenler hemde öğretmen adaları dolduracaktır.
Aşağıda büyük harflerle verilmiş olan cümleyi okuyunuz, ve cümlede boş bırakılan yere ölçekte verilen herbir ifadeyi yerleştirdikten sonra bu cümleye ne derece katıldığınızı belirtmek için size uygun olan durumu işaretleyiniz.
BİLİM’İN TARİHİNİ FEN EĞİTİMİ İLE İLİŞKİLENDİRMEK ÖĞRENCİLERİN……………………YARDIMCI OLUR.
   
0		 1 2 3 4
5
1. bilimsel kavramları veya fikirleri daha iyi öğrenebilmelerine
2. bilimsel modelleri veya açıklamaları daha iyi öğrenebilmelerine
3. bilimsel tanımları, kanunları ve teorileri daha iyi öğrenebilmelerine
4. bilimsel bilginin değişebilir nitelikte olduğunu anlayabilmelerine
5. sistematik bir düşünme süreci geliştirebilmelerine
6. sorgulama (muhakeme) becerilerini geliştirebilmelerine
7. araştırma becerilerini ( gözlem, ölçme, deney düzeneği kurma, değerlendirme, vb.) geliştirebilmelerine
8. bilimsel çalışmaların yapılmasının amacının kazanımlarının ve bilim adamını güdüleyen faktörlerin farkına varabilmelerine
9. sosyal faktörlerin veya politik gücün bilimsel çalışmalarla ne derece yakından ilgili olduğunu anlayabilmelerine
10. bilimsel çalışmaların insanoğlunun refahını nasıl etkilediğini anlayabilmelerine
11. bilim adamlarının çalışmalarını, daha önceki çalışmaların üzerine kurabildiklerini anlayabilmelerine
12. bilim adamlarının diğer bireylerden farklı olmadığı anlayışını geliştirebilmelerine
13. kendi kültürel miraslarını ve öncülerini (rol modellerini) tanıyabilmelerine
   
Aşağıda büyük harflerle verilmiş olan cümleyi okuyunuz, ve cümlede boş bırakılan yere ölçekte verilen herbir ifadeyi yerleştirdikten sonra bu cümleye ne derece katıldığınızı belirtmek için size uygun olan durumu işaretleyiniz.
BİLİM TARİHİNİ FEN BİLGİSİ DERSLERİMDE KULLANMAMIN AMACI ÖĞRENCİLERİN ……………………YARDIMCI OLMAKTIR.
   
0		 1 2 3 4
5
1. bilimsel kavramları veya fikirleri daha iyi öğrenebilmelerine
2. bilimsel modelleri veya açıklamaları daha iyi öğrenebilmelerine
3. bilimsel tanımları, kanunları ve teorileri daha iyi öğrenebilmelerine
4. bilimsel bilginin değişebilir nitelikte olduğunu anlayabilmelerine
5. sistematik bir düşünme süreci geliştirebilmelerine
6. sorgulama (muhakeme) becerilerini geliştirebilmelerine
7. araştırma becerilerini ( gözlem, ölçme, deney düzeneği kurma, değerlendirme, vb.) geliştirebilmelerine
8. bilimsel çalışmaların yapılmasının amacının kazanımlarının ve bilim adamını güdüleyen faktörlerin farkına varabilmelerine
9. sosyal faktörlerin veya politik gücün bilimsel çalışmalarla ne derece yakından ilgili olduğunu anlayabilmelerine
10. bilimsel çalışmaların insanoğlunun refahını nasıl etkilediğini anlayabilmelerine
11. bilim adamlarının çalışmalarını, daha önceki çalışmaların üzerine kurabildiklerini anlayabilmelerine
12. bilim adamlarının diğer bireylerden farklı olmadığı anlayışını geliştirebilmelerine
13. kendi kültürel miraslarını ve öncülerini (rol modellerini) tanıyabilmelerine
   
I. Sizce fen bilgisi öğretmenliği programına bilim tarihi ile ilgili dersler konulmalımı? Neden? Siz bilim tarihi ile ilgili dersler almak istermiydiniz?
 
II. Bu konu ile ilgili eklemek istediğiniz düşünceleriniz veya önerileriniz:
 
   
III. Bilimin doğasına yönelik ders aldınızmı? Evet Hayır
  YÖNERGE
  • Lütfen aşağıdaki sorulara cevap veriniz. Eğer mümkünse ilgili örnekler veriniz.
  • Soruların “doğru” veya “yanlış” şeklinde cevapları yoktur. Bu çalışmada sadece sizin fenin çeşitli konuları hakkındaki görüşlerinizle ilgilenilmektedir
1. Sizce fen bilimi nedir? Fen Bilimi’ni (yada fizik, biyoloji gibi displinleri) diğer disiplinlerden (din, felsefe vb.) farklı kılan nedir?
 
2. Deney nedir?
 
3. Bilimsel bilginin gelişiminde deneylere ihtiyaç var mıdır?
• Eğer cevabınız EVET ise nedenini açıklayınız. Görüşünüzü destekleyen bir örnek veriniz.
• Eğer cevabınız HAYIR ise nedenini açıklayınız. Görüşünüzü destekleyen bir örnek veriniz.
 
4.

Bilimle uğraşan insanlar bir bilimsel teoriyi (atomik teori, evim teorisi gibi) geliştirdikten sonra, bu teoriler değişir mi?

• Eğer bilimsel teorilerin değişmez olduğuna inanıyorsanız; nedenini açıklayınız. Cevabınızı örneklerle destekleyiniz.
• Eğer bilimsel teorilerin değişebileceğine inanıyorsanız;
   o Teorilerin neden değiştiğini açıklayınız
   o Bilimsel teorileri öğrenmek için neden bu kadar çaba gösterildiğini açıklayınız. Cevabınızı örneklerle destekleyiniz.
 
5. Bilimsel teori ve bilimsel kanun arasında fark var mıdır? Cevabınızı bir örnekle anlatınız.
 
6. Fen bilgisi kitapları genellikle atomu, protonlar (pozitif yüklü parçacıklar) ve nötronlar (nötr parçacıklar) dan ibaret olan merkezi bir çekirdek ve çekirdeğin yörüngelerinde ki elektronlar (negatif yüklü parçacıklar) şeklinde yansıtmaktadırlar. Bilimle uğraşan insanlar atomun yapısı konusunda ne derece kesin bir yargıya sahiptirler? Sizce bilim insanları atomun neye benzediğini belirlemek için hangi spesifik kanıtları kullanmışlardır?
 
7. Fen bilgisi kitaplarında genellikle “tür” terimi benzer özellikler taşıyan ve verimli döller meydana getirmek için birbirleriyle çiftleşebilen organizmalar topluluğu olarak tanımlanır. Bilimle uğraşan insanlar bir “tür” ü tanımlayan belirgin özellikler konusunda ne derece kesin bir yargıya sahiptirler?
Sizce bilimle uğraşan insanlar bir “tür” ü tanımlamak için hangi spesifik (özellikli, çok özel) kanıtları kullanmışlardır?
 
8. Dinozorların 65 milyon yıl önce nesillerinin tükendiğine inanılmaktadır. Nesillerinin tükenmesini açıklamak için bilimle uğraşan insanlar tarafından ortaya atılan hipotezlerden iki tanesi geniş kitleler tarafından desteklenmektedir. Bir gurup bilim insanı tarafından ortaya atılan birinci iddia, büyük bir meteorun 65 milyon yıl önce dünyaya çarptığı ve bunu takip eden bir çok olayın dinazor neslinin tükenmesine sebep olduğunu ileri sürmektedir. Diğer bir grup bilim insanı tarafından ortaya atılan ikinci iddia ise ağır ve şiddetli volkanik patlamaların dinazor neslinin tükenmesine yol açtığını ileri sürmektedir.
Eğer her iki gruptaki bilimle uğraşan insanlar da bu sonuçlara ulaşabilmek için aynı yolu izleyip aynı verileri kullandılarsa ortaya çıkan bu farklı sonuçlar nasıl açıklanabilir?
 
9.

Bazıları bilimin sosyal ve kültürel değerlerle harmanlandığını iddia ederler.Yani fen içinde bulunduğu kültürün sosyal ve politik değerlerini, felsefi varsayımlarını ve entellektüel normlarını yansıtır. Diğerleri ise bilimin evrensel olduğunu iddia ederler. Yani fen ulusal ve kültürel sınırların ötesine geçer ve içinde bulunduğu kültürün sosyal, siyasi ve felsefi değerlerinden ve entellektüel normlarından etkilenmez.

• Eğer siz fenin sosyal ve kültürel değerleri yansıttığına inanıyorsanız sebebini açıklayınız. Cevabınızı örneklerle destekleyiniz.
• Eğer siz fenin evrensel olduğuna inanıyorsanız sebebini açıklayınız. Cevabınızı örneklerle destekleyiniz.

 
10. Bilimle uğraşan insanlar ortaya attıkları sorulara cevap bulmaya çalışırken araştırmalar veya deneyler yaparlar.Bilimle uğraşan insanlar araştırma süresince yaratıcılıklarını ve hayal güçlerini kullanırlar mı?

• Eğer cevabınız EVET ise; bilim insanlarının araştırmalarının hangi evresinde hayal güçlerini ve yaratıcılıklarını kullandığına inanıyorsunuz (planlama ve tasarlama, veri toplama veya veri toplama sonrası). Bilim insanlarının niçin yaratıcılıklarını ve hayal güçlerini kullandıklarını açıklayınız? Varsa uygun örnekler veriniz?
• Bilim insanlarının yaratıcılıklarını ve hayal güçlerini kullanmadıklarına inanıyorsanız, sebebini açıklayınız? Varsa uygun örnekler veriniz?
 
11. Bilimin doğası ile ilgili kazanımlarınızın kaynağını (deneyimler,araşırmalar, kitaplar, aldığınız dersler vb.) açıklayabilirmisiniz?" Üniversitede bilimin dogası ile ilgili ders almak istermiydiniz?"
 
 
ÖZ-YETERLİK ANKETİ

Bu anket fen ve teknoloji dersi öğretimine yönelik öz-yeterliğiniz hakkında bilgi toplanmaya çalışılacaktır. Unutmayın doğru ya da yanlış cevap yoktur yapmanız gereken düşüncelerinizi en iyi tanımlayacak seçeneği işaretlemektir.

   
0		 1 2 3 4
5
1. Eğer bir öğrenci fen dersinde herzamankinden daha iyi ise, bunun nedeni çoğunlukla öğretmenin daha fazla çaba harcamasıdır.
2. Fen konularını öğretmek için sürekli daha iyi yöntemler bulacağımı düşünüyorum.
3. Ne kadar çok çaba harcasamda fen bilgisi konularını öğretirken yeterince etkili olamayacağım.
4. Fen bilgisi kavramlarını etkili bir şekilde öğretebilmek için gerekli basamakları biliyorum.
5. Öğrencilerin fen bilgisi dersi notlarının iyiye gitmesi genellikle öğretmenin daha etkili bir öğretim yöntemi kullanmasının sonucudur.
6. Öğrencilerin fen bilgisi dersinde yaptıkları deneyleri takip etmede yeterince etkili olamayacağımı düşünüyorum.
7. Fen bilgisi dersini genellikle etkili bir şekilde öğretemeyeceğim.
8. Öğrencilerin fen bilgisi dersinde başarısız olmasının nedeni büyük bir olasılıkla etkili olmayan fen öğretimidir.
9. İyi bir öğretimle, öğrencilerin fen bilgisi dersindeki bilgi yetersizliklerinin üstesinden gelinebilir.
10. Öğrencilerin fen bilgisi dersindeki başarısının düşük olmasından öğretmen sorumlu tutulamaz.
11. Fen bilgisi dersinde başarısız olan bir öğrencinin başarısının artması genellikle öğretmenin daha fazla ilgi göstermesinin sonucudur.
12. Etkili bir şekilde öğretecek kadar fen kavramlarından iyi anlıyorum.
13. Fen bilgisi dersini öğretirken öğretmenin daha fazla çaba harcaması, bazı öğrencilerin başarısını çok az oranda değiştirir.
14. Öğrencilerin fen bilgisi dersindeki başarısından genellikle öğretmen sorumludur.
15. Öğrencinin fen bilgisi dersindeki başarısı, öğretmenin etkili fen öğretimi ile doğrudan ilgilidir.
16. Fen bilgisi deneyleriyle ilgili soruları açıklamada zorlanırım.
17. Öğrencilerin fen bilgisi dersi ile ilgili sorularını genellikle cevaplarım.
18. Fen dersini öğretmek için gerekli becerilere sahip olacağımdan endişeliyim.
19. Eğer seçim hakkı verilseydi, okul müdürünü veya müfettişleri beni değerlendirmesi için dersime çağırmazdım.
20. Fen kavramlarını anlamada zorlanan öğrencilerime nasıl yardımcı olacağımı bilemem.
21. Fen bilgisi dersini öğretirken öğrencilerden gelecek soruları her zaman hoş karşılarım.
22. Öğrencilere fen bilgisi dersini sevdirmek için ne yapmam gerektiğini bilmiyorum.
23. Bir veli çocuğunun fen dersine daha fazla ilgi duyduğunu belirtiyorsa, bunun nedeni büyük olasılıkla öğretmenin dersteki performansıdır.
   

ÖĞRETİME BAKIŞ AÇISI

Bu anket sizin gelecekte öğreteceğiniz fen ve teknoloji dersinde ne bakış açınız hakkında bilgi toplanmaya çalışılacaktır. Unutmayın doğru ya da yanlış cevap yoktur sizi en uygun tanımlayacak karenin içerisine çarpı işareti koyunuz.
   
0		 1 2 3 4
5
1. Sınıfımda her bir öğrencinin mutlaka öğrenmesi gereken temel bilgiler olacaktır. Bu bilgilerin bazıları kabul edilmiş bilimsel gerçekler ve bazıları ise herkesin aynı fikirde olduğu kurallar ve kavramlardır. Derslerimde öğreteceğim bilgiler zamanla değişmez ve bu bilgiler benim alanımda uzun yıllar süren çalışmalar sonucunda elde edilmiş önemli gerçekleri ve çıkarımları temsil ederler. Öğrencilerim için önemli olan şey vereceğim bu bilgileri olduğu gibi öğrenmesidir. Öğrencilerimin bu bilgiyi ancak benim gibi bir uzman aracılığıyla öğreneceğine inanıyorum. Çünkü neyi öğrenmeleri gerektiği konusunda onlardan daha iyi deneyime sahibim. Öğrencilerimin öğreteceğim bilgileri kendi kendilerine öğrenmeleri zor olacaktır, benden öğrenmeleri ise hem daha hızlı hem de daha etkili olacaktır. Bundan dolayı, öğrencilere öğrenebilecekleri kadar bilgiyi öğretmek benim sorumluluğumdadır diye düşünüyorum. Benim sınıfımda her öğrencinin genel bir bilgiye sahip olması lazım. Benim görevimde bu genel bilgiyi açık bir şekilde öğrencilere vermek olacaktır
2. Sınıfımda ki öğrencileri kendi kendilerine öğrenmeleri konusunda yönlendirmem öğrencilerimin bilgileri kendileri için kullanmalarını sağlayacaktır. Fakat öğrencilerin bilgiyi kendi kendilerine öğrenmesi, öğrenmeleri gereken bilgileri anlayarak öğrendikleri anlamına gelmez. Çünkü bilginin öğrenilmesinde öğrencinin yorumununda önemli olduğunu düşünürüm. Hatta bazı öğrencilerin çıkarımlarının diğer öğrencilerin çıkarımlardan daha iyi olduğuna inanırım. Öğrencilerimin kanıtları nasıl toplayacığını ve değerlendireceğini bilmesi gerekir. Böylece hangi fikrin daha iyi olduğunu ayırt edebilecektir. Bunu yapabilmeleri için gerekli olan bazı yetenekleri öğretebilirim. Fakat gerekli olan bazı yetenekleride diğer öğrencilerle çalışarak öğrenecekler yada kendi kendilerine öğrenecekler. Böylelikle her öğrenci kendine özgü ve önemli bakış açıları oluşturacaktır. Sınıfımda öğrencilerin ders kaynaklarını bir havuzda toplayabileceği ve en iyi şekilde öğrenebileceği bir ortam hazırlamaya çalışacağım.
3. Bilginin anlaşılmasında çok değişik yolların olduğunu sınıfımdaki öğrencilerin bilmesi gerekir. Bilgiler sürekli değişir, bugün bazı uzmanların gerçek olarak kabul ettikleri şeylere gelecekte şüpheyle bakılabilir. Hatta uzmanlar çalışmaları sonucunda elde ettikleri fikirler hakkında anlaşamasalar bile; belirli bir süre sonra her bir fikrin diğeri kadar iyi olduğunu görülebilir. Bu bağlamda öğrencilerinde kendilerine verilen bilgiyi düşünerek öğrenmeleri gerekir. Aynı zamanda bilimsel otoriteyi ve bilgiyi sorgulaması gerekir. Öğrendiği şeylerin yaşantısını nasıl etkileyeceğini değerlendirmesi gerekir. Bilgiyi akıllıca kullanırlarsa kimse toplum tarafından dışlanmaz. Bilginin öğrenilmesinin kolay olmamasından dolayı öğrencilere neyin önemli olduğunu gerçekten öğretebileceğime inanmıyorum. Çünkü herbirinin farklı şeyler bilmesine gerek vardır. Dünyadaki belirsizlikler ve gerçeğin ne olduğu konusundaki farklı görüşler öğrencileri karamsarlığa itsede, öğrenciler kendileri için neyin önemli olduğuna karar verebilmelidir. Kendi yaşamlarını şekillendiren şeyleri dikkate almadırlar. Benim bildiğim ve inandığım şeyler benim öğrencilerimi etkilememelidir. Benim görevim öğrenciler için hiçbir baskı altında kalmadan bilgileri bağımsızca düşünecekleri bir ortam yaratmaktır.
   
  Katkılarınız için teşekkür ederiz!

Copyright (c) 2008 ODTÜ